⚖️📐💪
Хатуу биеийн даралт
P = F / S
Гадаргуу дээр үзүүлж буй хүчний нэгж талбайд ногдох хэмжээ. Нэгж: Паскаль (Па)
📐 Томьёоны тайлбар
P
Даралт
Паскаль (Па)
1 Па = 1 Н/м²
1 Па = 1 Н/м²
F
Хүч
Ньютон (Н)
жин = mg
жин = mg
S
Талбай
м² (квадрат метр)
см² = 0.0001 м²
см² = 0.0001 м²
Яагаад талбай чухал вэ? — Ижил хүч жижиг талбайд их даралт үүсгэнэ. Тиймээс хутганы ир нимгэн байдаг, тэмээний хөл өргөн байдаг.
💡 Ухагдахуунууд
📏
Нэгж
1 Па = 1 Н/м²
1 кПа = 1000 Па
1 МПа = 1 000 000 Па
1 кПа = 1000 Па
1 МПа = 1 000 000 Па
📌
Зүү нарийн
Талбай бага → даралт их. Хурц зүүний үзүүр 0.001 мм² ≈ 10 МПа
🐪
Тэмээний хөл
Өргөн хөл → даралт бага → элсэнд живдэггүй
⛷️
Ски
Урт ши → том талбай → цасан дээр даралт бага → живдэггүй
🎮 Даралтын симуляц
Удирдлага
—
Даралт (Па)
—
кПа
Жишээнүүд
🔢 Бодлого бодох
📝 Бодлого 1
60 кг жинтэй хүн 300 см² талбайтай гутал өмссөн бол хөлдөө үзүүлж буй даралт хэд вэ?
Өгөгдсөн: m=60кг, S=300см²=0.03м²
F = mg = 60×10 = 600 Н
P = F/S = 600/0.03 = 20 000 Па = 20 кПа
F = mg = 60×10 = 600 Н
P = F/S = 600/0.03 = 20 000 Па = 20 кПа
📝 Бодлого 2
4 тонн жинтэй заан 4 хөлтэй, нэг хөлний талбай 600 см². Нэг хөлд ногдох даралт хэд вэ?
F = 4000×10 = 40 000 Н ÷ 4 хөл = 10 000 Н нэг хөлд
S = 600 см² = 0.06 м²
P = 10000/0.06 ≈ 167 000 Па ≈ 167 кПа
S = 600 см² = 0.06 м²
P = 10000/0.06 ≈ 167 000 Па ≈ 167 кПа
📝 Бодлого 3
Нэг хүн бороотой өдөр өндөр хавчаар (1 см²) болон ши (1400 см²) өмсвөл аль нь газрыг их гэмтээх вэ?
Хавчаар: P = 600/0.0001 = 6 000 000 Па = 6 МПа!
Ши: P = 600/0.14 ≈ 4 286 Па = 4.3 кПа
Хавчаар 1400 дахин их даралт үзүүлнэ!
Ши: P = 600/0.14 ≈ 4 286 Па = 4.3 кПа
Хавчаар 1400 дахин их даралт үзүүлнэ!
🌍 Амьдрал дахь даралт
🔪
Хутга
Ир нарийн → талбай бага → маш их даралт → хялбар таслана
🏗️
Барилгын суурь
Өргөн суурь → том талбай → хөрсөнд даралт бага → тогтвортой
💉
Тариур
Нарийн зүү → бага хүчээр арьс нэвтлэнэ
🚂
Галт тэрэг
Хавтгай дугуй → том талбай → төмөр замыг бага дарна