🏠 Эрдэм-ОюуЦаг агаар
🌤️
Цаг агаар ба уур амьсгал
Газар зүй · 4-р бүлэг
🎓 7-р анги
☀️🌧️❄️🌡️

Цаг агаар ба уур амьсгал

Цаг агаар — өнөөдрийн байдал. Уур амьсгал — олон жилийн дундаж. Дэлхийн уур амьсгал бол газрын өргөргөөс, далайгаас, нарны цацрагаас хамаарна!

⚖️ Цаг агаар vs Уур амьсгал
🌤️
Цаг агаар
  • • Өдөр тутам өөрчлөгддөг
  • • Нэг газрын тодорхой цагийн байдал
  • • Температур, хур тунадас, салхи
  • • "Маргааш бороо орно"
🌍
Уур амьсгал
  • • 30+ жилийн дундаж
  • • Нэг бүс нутгийн тогтмол байдал
  • • Дулааны бүс тодорхойлно
  • • "Говь хуурай, тропик чийглэг"
🌡️ Цаг агаарын элементүүд
🌡️
Температур — Celsius (°C) эсвэл Fahrenheit (°F) нэгжтэй.
Нарны цацраг, далайгаас хол/ойр, өндөр зэргээс хамаарна.
💧
Хур тунадас — мм-ээр хэмждэг.
Бороо, цас, мөндөр, шүүдэр багтана. Монголд жилд дунджаар 200–250 мм.
💨
Салхи — хурд (м/сек), чиглэлтэй.
Дарагдсан газраас сийрэг газар руу урсах агаарын хөдөлгөөн.
☁️
Үүл — усны дусал, мөсний талстаас тогтоно.
Cumulus (тулан), Stratus (давхарга), Cirrus (өд) үүл.
📊
Агаарын даралт — hPa нэгжтэй.
Өндөр даралт = цэлмэг. Нам даралт = бороо, салхи.
🌡️ Температур тооцоолуур
🌍 Дэлхийн уур амьсгалын бүс
🌴 Халуун орны бүс (0°–23.5°) ☀️ Дулаан бүс (23.5°–40°) ☀️ Дулаан бүс 🌿 Сэрүүн бүс (40°–60°) — Монгол энд! 🌿 Сэрүүн бүс ❄️ Хүйтэн бүс (60°+) ❄️ Хүйтэн бүс 🇲🇳
🌴
Халуун орны бүс
T>20°C, чийглэг
Amazon, Конго
🏜️
Хагас хуурай бүс
Хуур тунадас бага
Mediterannean
🌿
Сэрүүн бүс
4 улирал тод
Монгол, Европ
❄️
Хүйтэн бүс
Жилийн ихэнх цас
Сибирь, Канад
🇲🇳 Монголын уур амьсгал
🌡️ Эрс тэс эх газрын уур амьсгал
Монгол бол далайгаас хол, эх газрын дотор оршдог тул температурын хэлбэлзэл дэлхийд хамгийн их нэг. Өвлийн хэт хүйтэн, зуны халуун.
📊 Улаанбаатарын сарын дундаж температур
🌦️ Дөрвөн улирал
🌸
Хавар (3–5-р сар)
-5°C — +15°C. Шуурга, хүчтэй салхи. Хуурай.
☀️
Зун (6–8-р сар)
+15°C — +35°C. Жилийн ихэнх бороо. Ой, хөндийд хур ихтэй.
🍂
Намар (9–11-р сар)
+10°C — -10°C. Хуурай, цэлмэг. Аажим хүйтэрнэ.
❄️
Өвөл (12–2-р сар)
-20°C — -40°C. Дэлхийн хамгийн хүйтэн нийслэл. Цөөн цас.
📍 Бүс нутгийн ялгаа
БүсЖилийн дундаж TХур тунадасОнцлог
🏔️ Хойд уулс-8°C350–500 ммТайга, тунгалаг нуур
🌾 Хангай-3°C250–350 ммБэлчээр, тариалан
🏙️ Улаанбаатар-2.9°C240 ммДэлхийн хамгийн хүйтэн нийслэл
🏜️ Говь+2°C50–150 ммХуурай, тэмээ, говийн ан
🎮 Цаг агаарын симуляц

Улирал сонгож Монголын цаг агаарыг ажиглаарай: