🏠 Эрдэм-Оюу Үржил ба хөгжил
🌸
Үржил ба хөгжил
Биологи · 4-р бүлэг
🎓 7-р анги
🌸🔄🧬

Үржил — Амьдралын тасралтгүй байдал

Үржил бол амьдын үндсэн шинж. Бэлгийн болон бэлгийн бус гэсэн 2 үндсэн арга байдаг.

⚖️ 2 үндсэн үржлийн арга
🔄
Бэлгийн бус үржил
  • ✅ Нэг эцэг эх
  • ✅ Үр удам ижил — клон
  • ✅ Хурдан, энерги бага
  • ⚠️ Хувьсалт бага
🌸
Бэлгийн үржил
  • ✅ Хоёр эцэг эх
  • ✅ Үр удам ялгаатай
  • ✅ Хувьсалт их
  • ⚠️ Удаан, энерги их
🔄 Бэлгийн бус үржлийн аргууд
✂️
Хуваагдал (Binary fission)

Нэг эс хоёр адил эс болж хуваагдана. Нян ийм аргаар үржинэ. 20 минут тутамд хуваагдаж болно!

🦠
🌱
Навчны суулгац (Vegetative)

Ургамлын нэг хэсгээс шинэ ургамал ургана. Төмс (нүд), хүрэн (уг), гүзээлзгэнэ (ширхэг) тийм аргаар үржинэ.

🥔
Төмс → нүдэнд нахиа
🌹
Сарнай → мөчрийн огтлол
🍓
Гүзээлзгэнэ → ширхэгээр
💨
Спороор үржих

Мөөг, ойн хонхорцог хэт олон споро үүсгэж агаарт тараана. Спор тохиромжтой орчинд унахад шинэ организм ургана.

🦎
Партеногенез (ховор)

Зарим мөлхөгч, загас эр хүйснийг оролцуулалгүй үр хөврөл үүсгэдэг. Комодо луу, зарим ялаа тийм аргыг хэрэглэдэг.

🌸 Бэлгийн үржил

Бэлгийн үржилд эр ба эм бэлгийн эсүүд нийлж үр тогтоно. Үр удам хоёр эцэг эхийн генийн хослолыг авна.

🌺 Цэцгийн бүтэц ба тоос хүртэлт
Дэлбэ Пестик Гарпар Завгай
🐝 Тоос хүртэлтийн аргууд
🐝
Шавжаар
Зөгий, эрвээхий
💨
Салхиар
Улиас, нарс
🐦
Шувуугаар
Колибри шувуу
💧
Усаар
Усны ургамал
🔬 Митоз — Эсийн хуваагдал

Митоз бол биеийн эсийн хуваагдал. Нэг эс хоёр ижил эс болно. Шат дарж харна уу:

ДНХ
1. Интерфаз

Эс хуваагдалд бэлтгэнэ. ДНХ хоёр дахин хуулагдана. Хромосом харагддаггүй, цөм тодорхой байна.

♻️ Амьтны амьдралын мөчлөг

Шат дарж дэлгэрэнгүй харна уу:

🦋 Эрвээхийн хувиралт
🥚
Өндөг
🐛
Авхай
🫘
Хаалт
🦋
Эрвээхий
🐸 Мэлхийн хөгжил
🫧
Өндөг
🐟
Мэлхийн нялх
🐸
Залуу
🐸
Насанд хүрсэн
👶 Хүний хөгжлийн үе шат
👶
Нярай
0-1
👦
Хүүхэд
1-12
🧑
Өсвөр
12-18
👨
Насанд хүрсэн
18-60
👴
Хөгшин
60+