🏠 Эрдэм-Оюу Хүний эрхтэн тогтолцоо
🫀
Хүний эрхтэн тогтолцоо
Биологи · 2-р бүлэг
🎓 7-р анги
🫁🫀🩸🍽️

Хүний эрхтэн тогтолцоо

Хүний бие олон тогтолцооноос бүрдэнэ. Тогтолцоо бүр тусгай үүргээ гүйцэтгэж биеийн тэнцвэрийг хадгалдаг!

🏗️ Үндсэн тогтолцоонууд
🫁
Амьсгалын тогтолцоо
O₂ авч CO₂ гаргана
🫀
Зүрх судасны тогтолцоо
Цус тараана
🩸
Цус
Тэжээл, хүчилтөрөгч
🍽️
Хоол боловсруулах
Хоол задлана
🫁 Амьсгалын тогтолцоо
Амьсгалын зам:
👃 Хамар — Агаар шүүгдэж, дулааруулагдана
🗣️ Ходоодой — Дуу гарна
🌬️ Гуурсан хоолой — 2 салаа болно
🫁 Уушги — Хий солилцоо
Амьсгалах симуляц:
🫁
зүүн
🫁
баруун
Амьсгал авах товчийг дарна уу
🔬 Уушгины альвеол — Хий солилцоо
💨→🩸
O₂ шилжилт
Альвеолоос O₂ → цусны улаан эс рүү диффузаар шилжинэ
🩸→💨
CO₂ шилжилт
Цуснаас CO₂ → альвеол руу диффузаар шилжинэ
📊 Амьсгалын тоо:
Хүн амралтанд минутэд 12-20 удаа амьсгалдаг. Нярай минутэд 30-60 удаа. Дасгал хийхэд 60+ болж нэмэгдэнэ.
🫀 Зүрх — Цусны насос
🫀
❤️ 70 цохилт/мин
Зүрхний бүтэц:
Баруун тосгуур Зүүн тосгуур Баруун ховдол Зүүн ховдол Аорт Уушги судал
🔄 Цусны эргэлт
🔴 Их эргэлт
Зүүн ховдол → Аорт → Биеийн эрхтнүүд → Венүүд → Баруун тосгуур
🩸 О₂-тэй цус тарааж, CO₂-тэй цус буцаана
🔵 Жижиг эргэлт
Баруун ховдол → Уушгины судал → Уушги → Зүүн тосгуур
🫁 CO₂ гаргаж, О₂ авна
🩸 Цусны найрлага

Хүний цус 4 үндсэн бүрдэлхүүнтэй. Карт дарж мэдэж авна уу:

🔴
Улаан цусны эс
Эритроцит
Цагаан цусны эс
Лейкоцит
🟡
Ялтас
Тромбоцит
💛
Плазм
Шингэн хэсэг
🧬 Цусны бүлэг
🅰️
A бүлэг
A антиген
🅱️
B бүлэг
B антиген
🆎
AB бүлэг
A+B антиген
0️⃣
O бүлэг
Антигенгүй
🍽️ Хоол боловсруулах тогтолцоо
👄
Ам — Хазах, зажлах
Шүлс амилаза ферменттэй — цардуул задалдаг. Хоол 32 шүдэнд зажлагдана.
🌀
Хоолой — Залгих
Хоол уушги руу ордоггүй — мөгөөрсний амсар хаагддаг.
🫙
Ходоод — Химийн задралт
Хүчил (HCl) ба пепсин ферменттэй. Уураг задлана. pH 1.5–3.5.
〰️
Нарийн гэдэс — Шингэлт
5–7 м урт! Хоол бүрэн задарч цусанд шингэнэ. Виллус — шингэлтийн гадаргууг нэмэгдүүлнэ.
💧
Бүдүүн гэдэс — Ус шингэх
1.5 м урт. Үлдэгдлээс ус шингэнэ. Хаягдал бүрддэг.