🌿🐾🦠🍄🌱
Амьд биеийн ангилал
Дэлхий дээр 8 сая гаруй амьд зүйл байдаг! Эрдэмтэд тэдгээрийг аймаг, баг, овог, төрөл, зүйлд ангилдаг.
🌳 Ангиллын шатлал
🌍 Аймаг (Kingdom)
↓
🗂️ Хэлтэс / Төрөл
↓
📦 Анги
↓
📁 Баг
↓
📂 Овог
↓
🏷️ Төрөл
↓
🐅 Зүйл (Species)
💡 Жишээ — Барс: Амьтны аймаг → Хөвч → Хөхтөн → Махчин → Мэр → Panthera → P. tigris
👑 Амьд биеийн 5 аймаг
Карт дарж дэлгэрэнгүй мэдээлэл авна уу:
Ургамлын аймаг
✅ Фотосинтез хийдэг
✅ Хөдөлдөггүй
✅ Эсийн хана целлюлоз
🌳 Мод, өвс, цэцэг, замаг
🔢 ~400,000 зүйл
✅ Хөдөлдөггүй
✅ Эсийн хана целлюлоз
🌳 Мод, өвс, цэцэг, замаг
🔢 ~400,000 зүйл
Амьтны аймаг
✅ Хөдөлдөг
✅ Бусдыг идэж хооллоно
✅ Эсийн хана байхгүй
🦁 Шавж, загас, хөхтөн
🔢 ~8 сая зүйл
✅ Бусдыг идэж хооллоно
✅ Эсийн хана байхгүй
🦁 Шавж, загас, хөхтөн
🔢 ~8 сая зүйл
Мөөгөн аймаг
✅ Задлагч организм
✅ Спороор үржинэ
✅ Хоолоо шингэн байдлаар шингээнэ
🍄 Мөөг, хөгц
🔢 ~100,000 зүйл
✅ Спороор үржинэ
✅ Хоолоо шингэн байдлаар шингээнэ
🍄 Мөөг, хөгц
🔢 ~100,000 зүйл
Нян (Bacteria)
✅ Нэг эст, цөмгүй
✅ Хаа сайгүй амьдарна
⚠️ Зарим нь өвчин үүсгэнэ
✅ Зарим нь тустай (йогурт)
🔢 Тоо томшгүй олон
✅ Хаа сайгүй амьдарна
⚠️ Зарим нь өвчин үүсгэнэ
✅ Зарим нь тустай (йогурт)
🔢 Тоо томшгүй олон
Эгэл биетэн
✅ Нэг эст, цөмтэй
✅ Усанд амьдарна
⚠️ Хумхаа, хоолны хордлого
🔬 Амёб, инфузори
🔢 ~200,000 зүйл
✅ Усанд амьдарна
⚠️ Хумхаа, хоолны хордлого
🔬 Амёб, инфузори
🔢 ~200,000 зүйл
🔬 Нэг эст ба олон эст
🦠
Нэг эстэн
- • Нэг л эсэд бүх үйл ажиллагаа
- • Нян, амёб, инфузори
- • Хуваагдаж үржинэ
- • Нүцгэн нүдэнд үл үзэгдэх
🌳
Олон эстэн
- • Эсүүд эд болж нэгддэг
- • Ургамал, амьтан, мөөг
- • Бэлгийн/бэлгийн бус үржил
- • Нүдэнд харагддаг
🦠 Нэг эстэн — Симуляц
Микроб дарж мэдээлэл авна уу — хөдөлгөөнийг ажиглаарай:
🔬 Нэг эстний харьцуулалт
| Зүйл | Цөм | Хэмжээ | Хөдөлгөөн | Хооллолт |
|---|---|---|---|---|
| 🦠 Нян (бактери) | ❌ Байхгүй | 0.5–5 мкм | Туг | Шингээнэ |
| 🔵 Амёб | ✅ Байдаг | 100–800 мкм | Хуурамч хөл | Залгина |
| 🌀 Инфузори | ✅ Байдаг | 50–300 мкм | Соо үс | Залгина |
🔬 Вирус — Амьд уу? Амьгүй юу?
Вирус бол амьд биеийн хэд хэдэн шинжийг агуулдаг боловч биологичид амьд биед оруулдаггүй!
✅ Амьд шинж
- 🧬 ДНХ эсвэл РНХ агуулна
- 🔄 Үржинэ (эс ашиглан)
- 🔀 Хувьсал хийдэг
❌ Амьгүй шинж
- ❌ Эс байхгүй
- ❌ Бие даан метаболизм хийдэггүй
- ❌ Эзэн эсгүйгээр үржиж чаддаггүй
🦠 Вирусын бүтэц
⚠️ Алдартай вирусын өвчнүүд
🤧
Томуу
Influenza вирус
😷
COVID-19
Coronavirus
🌡️
Улаан бурхан
Measles вирус
💉
Вакцин
Вирусаас хамгаалах арга
🎮 Ангилалтын тоглоом
Доорх амьд биесийг зөв аймагт чирж байрлуул:
🦁 Арслан
🌲 Нарс
🍄 Мөөг
🦠 Нян
🐟 Загас
🌸 Цэцэг
🧫 Хөгц
🔵 Амёб
🐾 Амьтан
🌿 Ургамал
🍄 Мөөг
🦠 Нян
🔵 Эгэл биетэн