🌍🦁🌿
Амьд бие ба орчин
Амьд биес хоосон орчинд амьдардаггүй — бие биетэйгээ, орчин тойрноосоо хамааралтай. Энэ хамаарлыг судалцгаая!
🔑 Үндсэн ойлголтууд
🌿 Экосистем
🦎 Дасан зохилдлого
🔗 Тэжээлийн хэлхээ
🌱 Үйлдвэрлэгч
🐇 Хэрэглэгч
🍄 Задлагч
🌡️ Биотоп
🌏 Дэлхийн амьдрах орчнууд
Карт дарж тухайн орчны тухай мэдэж аваарай:
Ой
Цөл
Далай
Тундр
Тал хээр
Чийглэг ой
🇲🇳 Монголын экосистем
🌲
Тайга ой
Хойд Монгол — нарс, хус
🌾
Тал хээр
Дундад Монгол — өвс, үетэн
🏜️
Говь цөл
Өмнөд Монгол — саксаул
🏔️
Уул нуруу
Алтай, Хэнтий — арц
🦎 Дасан зохилдлого — Амьд биес хэрхэн дасдаг вэ?
Карт дарж дасан зохилдлогын жишээг харна уу:
Тэмээ — Говь цөлд
Бөхөнд өөх хуримтлуулж, усгүй удаан байдаг. Урт сормуус элс хамгаалдаг. Хөл нь зөөлөн элсэн дээр алхахад тохиромжтой.
🏜️ Цөл
Цагаан баавгай — Арктик
Цагаан өнгө нь цасны дунд нуугддаг. Зузаан өөхний давхарга дулаан хадгалдаг. Том хөл нь мөсөн дээр тэнцвэр хадгалдаг.
❄️ Хойд мөсөн
Кактус — Цөлд
Навч нь өргөс болж ус алдахаас хамгаалдаг. Иш нь усыг хадгалдаг. Үндэс нь гүнд очиж ус хайдаг.
🏜️ Цөл
Акул — Далайд
Хэлбэр нь усанд хурдан сэлэхэд тохиромжтой. Хурц мэдрэмж (цусны үнэр км-ийн зайд мэдэрдэг). Аялзагас нь хөдөлгөөнийг мэдэрдэг.
🌊 Далай
Бүргэд — Уулд
Хурц нүд км-ийн зайнаас олз харна. Том далавч агаарын урсгал ашиглан хялбар нисдэг. Хурц хумс олзоо атгадаг.
🏔️ Уул
Мэлхий — Намагт
Арьсаар амьсгалж чаддаг — усанд удаан байж болдог. Хоёр амьдралтан — усанд ч, газарт ч амьдарна. Хурдан хэл шавьж барина.
💧 Намаг
🔗 Тэжээлийн хэлхээ
Тэжээлийн хэлхээ гэдэг нь хэн хэнийг идэж амьдардагийг харуулсан дараалал юм:
🌿 Тал хээрийн тэжээлийн хэлхээ:
🌾
Өвс
Үйлдвэрлэгч
→
🐇
Туулай
1-р хэрэглэгч
→
🦊
Үнэг
2-р хэрэглэгч
→
🦅
Бүргэд
3-р хэрэглэгч
→
🍄
Мөөг
Задлагч
🎮 Хэлхээ байгуул!
Доорх амьтдыг зөв дарааллаар ойн тэжээлийн хэлхээнд байрлуул:
🌿 Ой модны навч
🦌 Бугын тугал
🐺 Чоно
🦠 Бактери
1-р байр
→
2-р байр
→
3-р байр
→
4-р байр
✨ Орчин ба амьд биеийн сонирхолтой баримтууд
🌳
Ой — Дэлхийн уушги
Амазоны чийглэг ой дэлхийн хүчилтөрөгчийн 20%-г үйлдвэрлэдэг. Тиймээс "дэлхийн уушги" гэж нэрлэдэг. Жилд 2.5 сая хавтгай дөрвөлжин км мод огтлогдож байна!
🐝
Зөгий байхгүй бол...
Зөгий тоосжуулалт хийхгүй бол дэлхийн хоол хүнсний 70% нь үгүй болно. Нэг зөгий насан туршдаа ердөө 1/12 халбага зөгийн бал үйлдвэрлэдэг!
🦁
Орой махчин байхгүй бол
Чоно, арслан зэрэг орой махчин байхгүй бол тэдний олз болдог амьтад хэт олширч, ургамлыг бүрэн идэж дуусгана. Тэжээлийн хэлхээ тасрах болно!
🏔️
Говийн тэмээ — Монголын онцлог
Говийн тэмээ (Хавтгай) дэлхийд хамгийн ховор амьтдын нэг — ердөө 1000 орчим л үлдсэн. Тэд -40°C-с +40°C хооронд амьдарч чаддаг!
🏆
Биологийн медал — 4
6-р ангийн биологийн бүх бүлгийг дуусгалаа!