🌱🧬🦋
Үржил ба хөгжил
Амьд биес яаж үржиж, хэрхэн өсч хөгждөгийг судалцгаая. Үр соёолохоос эхлээд насанд хүрэх хүртэлх аялал!
🔑 Үндсэн ойлголтууд
🔄 Бэлгийн үржил
⚡ Бэлгийн бус үржил
🌱 Соёололт
📈 Өсөлт
🦋 Хувиралт
🧒 Өсвөр нас
🔄 Үржлийн хоёр хэлбэр
Бэлгийн үржил
Эрэгтэй ба эмэгтэй бэлгийн эс нэгдэж шинэ амьд бие үүсдэг. Удам нь эцэг эхийнхтэй ижил боловч яг адилхан биш.
🐕 Нохой
🌸 Цэцэгт ургамал
🐟 Загас
Бэлгийн бус үржил
Нэг эцэг эхээс шинэ амьд бие үүсдэг. Удам нь эцэг эхтэйгээ яг адилхан байдаг (клон).
🦠 Бактери
🥔 Төмс (булцуу)
🌿 Иш суулгац
🦋 Хувиралт — Эрвээхэйн хөгжил
🥚
Өндөг
→
🐛
Хачиг
→
🫘
Бүрхэвч
→
🦋
Эрвээхэй
🌱 Үрийн соёололтын нөхцөл
Үр соёолоход юу хэрэгтэй вэ? Туршилт хийж харцгаая:
💧
Ус
Чийг шаардлагатай
🌡️
Дулаан
Тохиромжтой температур
💨
Агаар
Хүчилтөрөгч хэрэгтэй
🌱
Хөрс
Тэжээлийн орчин
🌻 Ургамлын өсөлтийн үе шат
🫘
1. Үр
→
🌱
2. Соёолсон
→
🌿
3. Тарьц
→
🌸
4. Цэцэглэлт
→
🍎
5. Жимс
📈 Хүний өсөлт хөгжлийн үе шат
Нярай
0–1 нас
Бага насны хүүхэд
1–6 нас
Дунд насны хүүхэд
6–12 нас
Өсвөр нас
12–18 нас
Насанд хүрэгч
18–60 нас
Өндөр нас
60+ нас
👶 Нярай (0–1 нас)
Хамгийн хурдан өсдөг үе. Жилийн хугацаанд биеийн урт 25 см-ээр нэмэгддэг. Бүгдийг эхээсээ сурдаг.
Хамгийн хурдан өсдөг үе. Жилийн хугацаанд биеийн урт 25 см-ээр нэмэгддэг. Бүгдийг эхээсээ сурдаг.
🧒 Бага насны хүүхэд (1–6 нас)
Хэл яриа хурдан хөгждөг. Тоглох, судлах дуртай. Жилд 6–8 см өсдөг.
Хэл яриа хурдан хөгждөг. Тоглох, судлах дуртай. Жилд 6–8 см өсдөг.
👦 Дунд насны хүүхэд (6–12 нас)
Сургуульд орж боловсрол эзэмшдэг. Найзлах, хамт олонд нэгдэх хүсэл нэмэгддэг.
Сургуульд орж боловсрол эзэмшдэг. Найзлах, хамт олонд нэгдэх хүсэл нэмэгддэг.
🧑 Өсвөр нас (12–18 нас)
Бэлгийн бойжилтын үе. Биед болон сэтгэл зүйд томоохон өөрчлөлт гардаг. Хувь хүний оюун ухаан хөгждөг.
Бэлгийн бойжилтын үе. Биед болон сэтгэл зүйд томоохон өөрчлөлт гардаг. Хувь хүний оюун ухаан хөгждөг.
🧑💼 Насанд хүрэгч (18–60 нас)
Биеийн хөгжил дуусна. Карьер, гэр бүл, нийгмийн үүрэг хариуцлага нэмэгддэг.
Биеийн хөгжил дуусна. Карьер, гэр бүл, нийгмийн үүрэг хариуцлага нэмэгддэг.
👴 Өндөр нас (60+)
Биеийн хүч буурдаг ч туршлага, мэдлэг нэмэгддэг. Амьдралын туршлагаа дараа үедээ дамжуулдаг.
Биеийн хүч буурдаг ч туршлага, мэдлэг нэмэгддэг. Амьдралын туршлагаа дараа үедээ дамжуулдаг.
🧑 Өсвөр нас — Бэлгийн бойжилт
👦 Хөвгүүд
📏Биеийн урт хурдан нэмэгдэнэ
🗣️Дуу хоолой бүдүүрнэ
💪Булчин хөгждөг
🪒Сахал, бие дэх үс ургана
👧 Охид
📏Биеийн урт нэмэгдэнэ
⚖️Биеийн хэлбэр өөрчлөгдөнө
🩸Сарын тэмдэг эхэлнэ
💆Сэтгэл хөдлөлийн өөрчлөлт
💡 Санамж: Бойжилтын үе хүн бүрд өөр өөр цагт, өөр өөр хэмжээнд явагддаг. Энэ нь бүрэн хэвийн!
✨ Үржил хөгжлийн сонирхолтой баримтууд
🦋
Эрвээхэйн хувиралт
Бүрхэвч дотор хачгийн бие бүрэн задарч шингэн болдог. Тэр шингэнээс эрвээхэй үүсдэг. Энэ бол байгалийн хамгийн гайхалтай хувиралт!
🐠
Хүйс солих загас
Зарим загас насан туршдаа хүйсээ өөрчилдэг. Клоун загас (Немо) эрэгтэй байснаа эмэгтэй болдог!
🌱
Хамгийн урт наслах ургамлын үр
2000 жилийн өмнөх Иудейн тамарискийн үрийг 2005 онд соёолуулж чадсан! Тэр ургамал одоо ургаж байна.
🐙
Наймаалж ганцаараа үрждэг
Зарим наймаалжны зүйл бэлгийн бус аргаар, өндөгнөөс л үрждэг — эрэгтэй наймаалжгүйгээр! Үүнийг партеногенез гэнэ.
🏆
Биологийн медал — 3
Үржил ба хөгжлийн бүлгийг амжилттай судалсанд баяр хүргэе!