⚙️🌊💨📐
Механик: Гүнзгийрүүлсэн курс
Хөдөлгөөний тоо хэмжээ ба импульс, механик эрчим хүч, шингэний механик — 11-р ангийн механик.
💥 Хөдөлгөөний тоо хэмжээ
Импульс: p = mv
Хадгалалт: Σp = const
Мөргөлдөөн: уян ба уян бус
⚡ Механик эрчим хүч
Хийсэн ажил: W = F·d·cosθ
Чадал: P = W/t = Fv
Эрчим хүчийн хадгалалт
🌊 Шингэний механик
Архимедийн хүч: F = ρgV
Бернулли: P+½ρv²=const
Тасралтгүй: A₁v₁=A₂v₂
💥 Хөдөлгөөний тоо хэмжээ ба Импульс
Импульс нь масс ба хурдны үржвэр. Гадны хүч үйлчлэхгүй бол нийт импульс тогтмол хэвээр байна.
📐 Үндсэн томьёонууд
💫 Импульс
p = m · v
m=масс (кг), v=хурд (м/с), нэгж: кг·м/с
📋 Хүчний импульс
Δp = F · Δt
Хүч үйлчилсэн хугацаатай пропорциональ
🔒 Импульсийн хадгалалт
m₁v₁ + m₂v₂ = const
Гадны хүч үйлчлэхгүй системд хэрэглэнэ
💥 Мөргөлдөөний төрлүүд
Уян: Импульс + Эрчим хүч хадгалагдана
Уян бус: Зөвхөн импульс хадгалагдана
Уян бус: Зөвхөн импульс хадгалагдана
🎮 Мөргөлдөөний симуляц
Хоёр биесийн мөргөлдөөн — импульсийн хадгалалт:
🌊 Шингэний механик
Шингэн ба хийн хөдөлгөөний хуулиуд — Архимед, Бернулли, тасралтгүйн тэгшитгэл.
📐 Шингэний механикийн хуулиуд
🚢 Архимедийн хүч
F = ρ · g · V
ρ=шингэний нягт, V=биесийн живсэн эзлэхүүн
💧 Паскалийн хууль
P = F / A
Хаалттай шингэнд даралт жигд дамжина
🌀 Бернуллийн тэгшитгэл
P + ½ρv² + ρgh = const
Хурд↑ → Даралт↓ (онгоцны жигүүр!)
🔄 Тасралтгүйн тэгшитгэл
A₁v₁ = A₂v₂
Нарийн хоолойд хурд нэмэгдэнэ
🎮 Хоолойн урсгалын симуляц
📐 Вектор ба Хоёр хэмжээст хөдөлгөөн
Хоёр хэмжээст хавтгайд явагдах хөдөлгөөнийг x ба y бүрэлдэхүүнд задлан тооцоолно.
📐 Харвалтын хөдөлгөөн
Хэвтээ (x): x = v₀·cosθ·t (жигд)
Босоо (y): y = v₀·sinθ·t − ½gt² (хурдатгалтай)
Хамгийн өндөр цэг: H = (v₀sinθ)² / (2g)
Нислэгийн урт: R = v₀²·sin(2θ) / g
θ=45° үед хамгийн урт!
θ=45° үед хамгийн урт!
🎮 Харвалтын симуляц
📝 Механик тест
5 асуулт. 70%-иас дээш авч тэнцэ!