🏠 Эрдэм-Оюу 11-р анги · Газар зүй · Байгаль орчин
🌡️
Байгаль орчин ба Уур амьсгал
Газар зүй · VII бүлэг · 11-р анги
🎓 11-р анги
🌡️🌊♻️💨

Байгаль орчин ба Уур амьсгалын өөрчлөлт

Хүний үйл ажиллагааны нөлөөгөөр уур амьсгал дулааран байна. Байгалийн бохирдол — 21-р зуунын том сорил.

🌡️ Уур амьсгал
CO₂: 2024 онд 424 ppm — рекорд
Дундаж температур: +1.1°C нэмэгдсэн
Парисын гэрээ: 1.5°C доор
💨 Бохирдол
Агаар: CO₂, NO₂, хэсэгчилсэн бодис
Ус: хуванцар, хүнд металл
Хөрс: пестицид, химийн бодис
♻️ Тогтвортой хөгжил
НҮЭНБ-ын 17 Тогтвортой хөгжлийн зорилт
СЭБЭ: нар, салхи, усны эрчим хүч
Эко-тогтолцоо

🌡️ Уур Амьсгалын Өөрчлөлт

Хүлэмжийн хийнүүд дэлхийн дулааруулах нөлөөг нэмэгдүүлж байна.

📐 Хүлэмжийн үзэгдэл ба Нар → Дэлхий
☀️ Байгалийн хүлэмжийн үзэгдэл
CO₂, H₂O, CH₄ нар → инфра улааны цацрагийг барина → Дэлхий дулаан хадгалана → Амьдрал боломжтой болно
⚠️ Хүчтэй хүлэмжийн үзэгдэл
Хүний нүүрс шатаах, ой устгах → CO₂↑ → Дэлхий илүү дулааран → Температур нэмэгдэнэ
📊 Хүлэмжийн хийнүүд
CO₂ (76%): нүүрс шатаах | CH₄ (16%): мал, хогийн цэг | N₂O (6%): бордоо | HFC (2%): хөргүүр
🎮 CO₂ концентрацийн тооцоолуур
424

💨 Байгаль орчны Бохирдол

Агаар, ус, хөрсний бохирдол хүний эрүүл мэнд, экологид ноцтой нөлөөлнө.

📐 Бохирдлын төрлүүд
💨 Агаарын бохирдол
PM2.5: Жижиг тоосонцор — уушгинд нэвтэрч хавдар үүсгэнэ
NO₂: Тээврийн хэрэгслийн утаа — хүчлийн бороо
SO₂: Нүүрс шатаах — хүчлийн бороо, уушгины өвчин
Монгол: Улаанбаатар — дэлхийн 5-т агаарын бохирдол хамгийн ихэд тооцогддог
💧 Усны бохирдол
Хуванцар: далайд 8M тонн/жил — загасны хоол гинжинд нэвтэрнэ
Хүнд металл: мөнгөн ус, хар тугалга — уурхайн хаягдал
Нутриентийн бохирдол: азот, фосфор → замгийн "цэцэглэлт"
📊 Агаарын чанарын индекс (AQI)

♻️ Тогтвортой Хөгжил

НҮЭНБ-ын 17 тогтвортой хөгжлийн зорилт (SDGs) 2030 хүртэлх чиглэл.

🌱 Сэргээгдэх эрчим хүч
☀️
Нарны эрчим хүч
Дэлхийн хамгийн хурдан өсч буй. 2023: 4.5% цахилгаан
💨
Салхины эрчим хүч
7.8% дэлхийн цахилгаан (2023). Денмарк: 53%
💧
Усны эрчим хүч
16% дэлхийн цахилгаан. Хамгийн хуучин СЭБЭ
🎮 CO₂ хэмнэлтийн тооцоолуур
15000
8

📝 Байгаль орчин тест

5 асуулт. 70%-иас дээш авч тэнцэ!