🏠 Эрдэм-Оюу 11-р анги · Газар зүй · Дэлхийн эдийн засаг
🌾
Дэлхийн Эдийн Засаг
Газар зүй · IV-VI бүлэг · 11-р анги
🎓 11-р анги
🌾🏭🚢✈️

Дэлхийн Эдийн Засаг

Дэлхийн хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэр, дэд бүтэц — хөгжлийн гол тулгуур.

🌾 Хөдөө аж ахуй
I салбар: хоол хүнсний үндэс
Хийсвэрлэх: ус, хөрс, уур амьсгал
Монгол: мал аж ахуй давамгайлна
🏭 Аж үйлдвэр
II салбар: боловсруулах
Хятад — "Дэлхийн үйлдвэр"
Чөлөөт эдийн засгийн бүс
🚢 Дэд бүтэц
Тээвэр: авто, төмөр зам, агаар, далай
Энерги: нүүрс, газрын тос, СЭБЭ
Дижитал: интернет, 5G

🌾 Дэлхийн Хөдөө Аж Ахуй

ХАА нь дэлхийн 1 тэрбум хүнийг ажилтай, 8 тэрбум хүнийг хоолтой байлгадаг.

📐 ХАА-н ангилал
🌱 Хүнсний тариалан
Будаа (Ази), Улаан буудай (Орос, АНУ), Эрдэнэ шиш (Хятад, АНУ)
Хүнсний аюулгүй байдлын үндэс
🐄 Мал аж ахуй
Монголд 70M+ мал — нийт хүн амаас 20+ дахин
Мал аж ахуй: сүү, мах, нооснооос гоймон
💧 Усалгаатай тариалан
Хөвч орнуудад (Египет, Хойд Энэтхэг)
Ган хатаах нь хүнсний аюулгүй байдалд заналхийлнэ

🏭 Аж Үйлдвэрийн Газар Зүй

Аж үйлдвэр байршлаа байгалийн нөөц, ажлын хүч, зах зээлтэй ойр байхаар сонгоно.

📐 Аж үйлдвэрийн байршлын хүчин зүйлс
⛏️
Байгалийн нөөц
Нүүрс, гантиг, нефть
Ойн нөөц
👷
Ажлын хүч
Чадвартай, хямд
Хятад, Вьетнам
🚢
Тээвэр
Далайн боомт
Төмөр зам, авто зам
🏙️
Зах зээл
Хот, хүн ам
Хэрэглэгчид ойр
Эрчим хүч
Цахилгаан эрчим хүч
Хямд эрчим хүч = давуу тал
📜
Бодлого
Татварын хөнгөлөлт
Чөлөөт эдийн засгийн бүс

🚢 Дэд Бүтэц ба Тээвэр

Дэд бүтэц нь эдийн засгийн суурь. Хотжилт, худалдаа, хөгжил бүгд дэд бүтцээс хамаарна.

📊 Тээврийн төрлүүдийн харьцуулалт
Тээврийн төрөл Давуу тал Сул тал Хэрэглэгдэх
🚢 ДалайнХямд, их ачааУдаанЭкспорт/Импорт
✈️ АгаарынХурдан, холын зайҮнэтэйЗорчигч, нарийн ачаа
🚂 Төмөр замынИх ачаа, хямдавтарБайгаль аажууДотоод тээвэр
🚛 Авто замынУян хатанИх CO₂, хямд бишБогино зай

📝 Дэлхийн эдийн засаг тест

5 асуулт. 70%-иас дээш авч тэнцэ!