🛡️🦠🌍♻️
Дархлаа ба Экологи
Хүний биеийн хамгаалах тогтолцоо, экосистем, популяцийн динамик — амьдралын тогтолцоо.
🛡️ Дархлаа
Тодорхойгүй дархлаа: арьс, шүлс, нейтрофил
Тодорхой дархлаа: B, T лимфоцит
Антибоди: антиген-антибоди урвал
🌍 Экосистем
Үйлдвэрлэгч: фотосинтетик ургамал
Хэрэглэгч: I, II, III эрэмбэ
Задлагч: бактери, мөөг
♻️ Биохимийн мөчлөг
Нүүрстөрөгчийн мөчлөг: CO₂→ үйлдвэрлэгч→…
Азотын мөчлөг: N₂→NH₃→NO₃⁻→…
Усны мөчлөг: ууршилт, тунадас
🛡️ Дархлааны тогтолцоо
Хүний бие эмгэг төрүүлэгчдийг хамгаалах гурван давхаргатай системтэй.
📐 Дархлааны шат дараалал
🏰 I шат: Гадны хаалт (тодорхойгүй)
Арьс (физик баррьер), шүлс (лизозим), нулимс, дардас (цилиа), хүчиллэг орчин (ходоод pH 1-2)
⚔️ II шат: Дотоод хамгаалалт (тодорхойгүй)
Нейтрофил ба макрофаг: фагоцитоз
Үрэвсэл: гистамин, улайлт, хавдар
Натурал хотос эс (NK): вирус халдварлагдсан эсийг устгана
Интерферон: вирусын тархалтыг гальдана
Үрэвсэл: гистамин, улайлт, хавдар
Натурал хотос эс (NK): вирус халдварлагдсан эсийг устгана
Интерферон: вирусын тархалтыг гальдана
🎯 III шат: Тодорхой дархлаа
B лимфоцит: Антибоди (иммуноглобулин) үйлдвэрлэнэ — антигентэй нийцнэ
T хотос эс (T cytotoxic): халдварлагдсан эс, хавдрын эсийг устгана
T туслах эс (T helper): B эс, T хотос эсийг идэвхжүүлнэ
Санах эс: дараагийн халдварт хурдан хариу үйлдэл
T хотос эс (T cytotoxic): халдварлагдсан эс, хавдрын эсийг устгана
T туслах эс (T helper): B эс, T хотос эсийг идэвхжүүлнэ
Санах эс: дараагийн халдварт хурдан хариу үйлдэл
🎮 Вакцинжуулалтын зарчим
Вакцин = сулруулсан/устгасан эмгэг төрүүлэгч → Биед санах эс үүснэ → Дараагийн халдварт хурдан, хүчтэй хариу үйлдэл
🌍 Экосистем ба Популяци
Экосистем нь биотик ба абиотик хүчин зүйлсийн харилцан үйлчлэлийн нийлбэр.
📐 Эрчим хүчний пирамид
10%-ийн дүрэм: Нэг трофик түвшнээс дараагийнх рүү зөвхөн 10% эрчим хүч дамждаг.
Үйлдвэрлэгч: 1000 кЖ
I эрэмбийн хэрэглэгч: 100 кЖ
II эрэмбийн хэрэглэгч: 10 кЖ
III эрэмбийн хэрэглэгч: 1 кЖ
I эрэмбийн хэрэглэгч: 100 кЖ
II эрэмбийн хэрэглэгч: 10 кЖ
III эрэмбийн хэрэглэгч: 1 кЖ
Тиймд хоол хүртэх гинж урт байх тусам эрчим хүч алдагдана.
🎮 Популяцийн өсөлт
📝 Дархлаа ба Экологи тест
5 асуулт. 70%-иас дээш авч тэнцэ!