🚌💨🌡️🫀
Зөөвөрлөлт ба Хийн солилцоо
Ургамал ба амьтны биед бодис зөөвөрлөгдөх механизм, хүний амьсгалын тогтолцоо.
🌿 Ургамлын зөөвөрлөлт
Ксилем: ус, эрдэс — доороос дээш
Флоэм: органик — навчнаас буусан
Транспираци: навчнаас ус ялгаруулалт
🫀 Амьтны зөөвөрлөлт
Хаалттай цусны эргэлт (хөхтөн)
Зүрх: 4 цамхаг (хоёр тосгуур, хоёр ховдол)
Гемоглобин: O₂ зөөвөрлөлт
💨 Хийн солилцоо
Уушгинд: O₂ нэмэгдэх, CO₂ гарна
Эдэд: O₂ бурна, CO₂ нэмэгдэнэ
Диффузийн зарчим (даралтын ялгаа)
🚌 Эсийн зөөвөрлөлт
Бодис эсийн мембранаар нэвтрэх механизмууд — идэвхгүй ба идэвхтэй зөөвөрлөлт.
📐 Зөөвөрлөлтийн механизмууд
📉 Идэвхгүй зөөвөрлөлт (АТФ хэрэггүй)
Диффуз: өндөр → бага концентрацид (O₂, CO₂, этанол)
Осмос: усны диффуз мембранаар
Мембранаар дамжих диффуз: ион суваг (Na⁺, K⁺)
Осмос: усны диффуз мембранаар
Мембранаар дамжих диффуз: ион суваг (Na⁺, K⁺)
⚡ Идэвхтэй зөөвөрлөлт (АТФ хэрэгтэй)
Na⁺/K⁺ насос: 3 Na⁺ гадагш, 2 K⁺ дотогш / 1 АТФ
Эндоцитоз: тоос, бактерийг залгих
Экзоцитоз: гормон, нейромедиатор ялгаруулалт
Эндоцитоз: тоос, бактерийг залгих
Экзоцитоз: гормон, нейромедиатор ялгаруулалт
📊 Осмосын жишээ
🫀 Цусны эргэлт ба Амьсгал
Зүрх судасны тогтолцоо биед бодис, О₂, CO₂ зөөвөрлөж, дулааныг тараана.
📐 Зүрхний цусны хөдөлгөөн
Их цусны эргэлт:
Зүүн ховдол → Аорт → Биеийн эд → Чонгосны нарийн судас → Баруун тосгуур
О₂ бүхий цус
Зүүн ховдол → Аорт → Биеийн эд → Чонгосны нарийн судас → Баруун тосгуур
О₂ бүхий цус
Жижиг цусны эргэлт:
Баруун ховдол → Уушигны артери → Уушги → Уушигны венийн судас → Зүүн тосгуур
CO₂ солилцоо явагдана
Баруун ховдол → Уушигны артери → Уушги → Уушигны венийн судас → Зүүн тосгуур
CO₂ солилцоо явагдана
💨 Хийн солилцооны тооцоолуур
📝 Зөөвөрлөлт ба Хийн солилцоо тест
5 асуулт. 70%-иас дээш авч тэнцэ!